A ve B Tipi Kişilik Özellikleri
26 Aralık 2022
Çocuklarda İnat Dönemi (2-4 Yaş Arası Dönem)
2 Ocak 2023
Aile Danışmanlığı
Aile; aralarında yasal, duygusal ve kan bağı bulunan kişilerce oluşturulan toplumun en küçük yapı birimidir
Aile içerisindeki bireyler, temel bir bağ ile ortak bir fiziksel ortamı paylaşırken duygusal paylaşımlarda da bulunmaktadır. Günümüzde birçok aile modeli vardır. Bunlardan en küçüğü olarak kabul edilen model anne, baba ve çocuktan oluşan çekirdek ailedir. Bunun yanında, tek ebeveynli aileler, geniş aileler, yeniden evlenen aileler, çocuksuz aileler gibi temel aile tipleri vardır. Her ailenin kendine özel bir yaşam tarzı bulunmaktadır ve sosyal, kültürel farklılıkların da dahil olduğu noktalarda ilişkiler çıkmaza girebilmektedir. Aile yapısını ve yaşam biçimini düzenleyebilmek adına aile danışmanlığının işlevi önemlidir.
Aile danışmanlığı, aile içinde yer alan bireylerin yaşamış olduğu ortak sorunları değerlendirerek, birlik içinde çözmeyi amaçlayan psikolojik bir danışmanlık hizmetidir. Diğer bir deyişle aile danışmanlığı, aynı çatı altında yaşayan bireylerin boşanma, ayrılık, evlenme, ölüm, kronik hastalık gibi süreçlerde yaşamış oldukları zorlukları ve aile içinde yaşanılan problemleri çözmeye çalışmaktadır. Bireysel alınan terapilerden en temel farkı problemleri bir bütün olarak ve aile bireylerinin hepsini dahil ederek çözmeye çalışmasıdır. Ortaya çıkan problemler bütüncül bir yaklaşımla ailesel olarak değerlendirilmektedir.
Aile yapısının sağlıklı olarak işlevselliğini ve yaşam biçimini sürdürebilmesi için aile danışmanlığı alınabilmektedir
Bu süreçte aile danışmanı, aile bireylerinin kendi içinde birbirlerini saygılı bir biçimde dinlemesi ve anlaması, duygu ve düşüncelerin karşılıklı olarak aktarılması, görüş ayrılıkları farkındalığının sağlanması, beklentilerin açıkça söylenmesi, karşıdaki kişinin değerlerini kabul edip kırıcı tutumlarda bulunmaması durumlarını yerine getirmek için yardımcı olmaktadır. Aile bireyleri arasında yaşanılan olumsuzluklar hakkında kişilere sorunun kaynağı ve çözümü konusunda farkındalık kazandırarak, kişiler arasındaki davranışlarda iyilik hali sağlanarak aile için daha sağlıklı bir yaşam ortamı oluşturulmaktadır.
Aile içi problemler belirlendikten sonra her bireyin algısına göre bir danışmanlık desteği verilerek bireylere çok daha sağlıklı bir ruh hali kazandırılmaktadır. Aile danışmanlığında, ilişkilerin temelinde yer alan güven, sevgi, saygı, kabul gibi faktörlerin kazandırılmasıyla aile ve çift bağlarının kuvvetlenmesi, kişilerin daha kaliteli ve sağlıklı ilişkiler kurması, belirgin sınırların belirlenmesi ve aile içinde bir dengenin sağlanması gibi hedefler amaçlanmaktadır.
Aile danışmanlığı almak için başvuru nedenleri şu şekilde olabilmektedir:
- Aile içinde yaşanılan huzursuzluklar, anlaşmazlıklar
- Çocuk, anne, baba arasında olan iletişimde dengesizlik
- Ergen veya çocukların davranış değişiklikleri ve uyum problemi
- Ailedeki bireylerden birini yaşamış olduğu psikolojik rahatsızlık
- Boşanma, ayrılık süreçleri
- Aile içindeki iletişim problemleri, hiyerarşinin bozulması
- Çiftler için evlilik süreci
Aile danışmanlığında en sık kullanılan dört farklı tür vardır
Bunlar; Yapısal Aile Danışmanlığı, Sistemik Aile Danışmanlığı, Stratejik Aile Danışmanlığı ve Bowen Aile Danışmanlığı türleridir.
Yapısal Aile Danışmanlığı: Ailenin yapısını, birbirleriyle etkileşimlerini, sınırlarını anlamaya ve bir düzen sağlamaya odaklanmaktadır. Yapısal aile terapisine göre problemler işlevsiz örgütlenmeden dolayı ortaya çıkmaktadır. Aile terapistinin rolü, aile yapısının işleyişinin değiştirilmesine odaklanarak, aile bireylerinin kendi sorunlarına çözüm bulmasını sağlamaktır. Yapısal aile terapisinin adımları şu şekildedir: Katılma ve uyum sağlama, canlandırma, yapısal harita çıkarma, etkileşimleri odaklanma ve bunları değiştirme, sınır çizme, dengeleri değiştirme, kısır varsayımları sorgulama.
Sistemik Aile Danışmanlığı: Aile içinde yer alan iletişim ve bilgi alışverişi bir sistemi ifade etmektedir ve aile bireyinde görülen herhangi bir belirti sistemin belirtisi olarak görülmektedir. Bu sebeple sorun yalnızca bireyin sorunu değil ailenin de problemi olarak görülmektedir. Temel olarak, ailenin sahip olduğu bir ilişki örüntüsünden bahsedilmektedir. Bu ilişki örüntüsünün döngüsel olduğunu ve bireyin belirtisinin bu döngüsel ilişki içinde ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Sistemik Aile Danışmanlığı, belirtinin ortadan kaldırılmasını değil, sistemik bağlantıların keşfedilmesini, sistemdeki etkileşimlerin fark edilmesini ve bu belirtinin temel sebebini açıklamaya çalışmaktadır. Aynı zamanda bireyin çevresiyle olan iletişiminin ve sahip olduğu sosyal çevrenin ruh sağlığı üzerindeki önemine odaklanmaktadır.
Stratejik Aile Danışmanlığı: Temelini pozitif geri bildirim döngüsü kavramı oluşturmaktadır. Pozitif geri bildirim döngüsü, aile üyelerinden biri sorun yaşarken diğer üyeler tarafından verilen tepkilerin kişinin sorununu artırması durumudur. Stratejik aile terapisi, mevcut sorunları üç farklı yolla açıklamaktadır. Soruna verilen yanlış tepkiler ve yaklaşımların pozitif geri bildirim döngüsüne sebep olması, aile içerisindeki hiyerarşik dengesizlikler ve aile üyelerinin birbirlerini gizli olarak denetleme ve koruma çabasıdır. Bu yaklaşımın temel amacı danışanın yaşamış olduğu problem için bir strateji belirlemesi ve soruna neden olan davranışın değiştirilmesi durumudur.
Bowen Aile Danışmanlığı: Bowen, iki güç dengesinin önemini vurgulamaktadır. İki güç dengesi beraberlik ve bireyselliktir. Beraberliğin çok fazla olması bireyselliği engellemektedir. Bireyselliğin çok fazla olması ise uzak bir aile ilişkisine sebep olmaktadır. Bowen aile terapisi, bugünkü duygu ve davranışları anlamak için geçmişte yaşanmış olan duygu, düşünce ve olaylara karşı bakış açısını incelemek gerektiğini belirtmektedir. Aynı zamanda, ikili ilişkileri bireysellik ve beraberlik kısımlarının yönettiğini ve bireysellik kısmının az olduğu, benliğin farklılaşmamış olduğu kişilerin duygusal tepkilere çok açık ve yatkın olduğunu belirtmektedir. Benliliği farklılaşmamış kişilerde, çoğu kez çevresi, akrabaları, arkadaşları ve anıları gibi üçüncü bir tarafın etkisi görülmektedir. Bowen aile sistemleri terapisinde amaç kişilerin sahip olduğu duygusal açıdan tepkili olma durumunu azaltmaktır.
